Wat is wilgenbast?
Wilgenbast komt van verschillende wilgensoorten (Salix spp.), met name de schietwilg (Salix alba). De bast bevat salicine, de stof die aan de basis stond van de ontwikkeling van acetylsalicylzuur — aspirine. Dat maakt wilgenbast tot een van de weinige kruiden waarvan een direct lijntje loopt naar een modern geneesmiddel, en meteen tot een kruid waarbij de bijbehorende voorzorgen ook echt gelden.
Meer dan salicine alleen
Het is verleidelijk om wilgenbast te lezen als "natuurlijke aspirine", maar dat klopt niet helemaal. Salicine wordt in het lichaam omgezet naar onder andere salicylzuur, en de hoeveelheid die daarbij vrijkomt is klein — kleiner dan de vergelijking met aspirine suggereert. De Europese beoordeling merkt zelf op dat andere bestanddelen van de bast waarschijnlijk meebepalen wat het extract doet. Naast salicine en verwante salicylaten bevat de bast flavonoïden, polyfenolen en looistoffen. Dat is precies wat een kruidenextract onderscheidt van een geïsoleerde molecule: je gebruikt het geheel, niet één stof.
Traditioneel gebruik
- —Pijn en koorts — onafhankelijk van elkaar gebruikt door de oude Egyptenaren, Grieken (Hippocrates) en Noord-Amerikaanse inheemse volkeren; een van de best gedocumenteerde traditionele kruiden ter wereld.
- —Lichte gewrichtspijn — Europees erkend als traditioneel gebruik.
- —Hoofdpijn — eveneens als traditioneel gebruik vastgelegd.
- —Koorts bij verkoudheid — de klassieke context waarin de bast van oudsher werd gezet.
- —Lage rugpijn — hier ligt het anders: voor een gedroogd extract erkent Europa dit als *well-established use*, dus op basis van klinisch onderzoek en niet alleen op traditie. Dat is een zwaardere categorie dan de rest van deze lijst, en geldt alleen voor dat specifieke extract — niet automatisch voor een zelfgezette thee of tinctuur.
Veiligheid
- —Niet bij overgevoeligheid voor salicylaten of aspirine, en evenmin bij overgevoeligheid voor andere ontstekingsremmers uit de NSAID-groep.
- —Niet bij astma dat samenhangt met salicylaatgevoeligheid — een bekende en soms ernstige reactie.
- —Niet bij een actieve maagzweer, bij stollingsstoornissen, of bij ernstige lever- of nierproblemen.
- —Niet bij G6PD-deficiëntie.
- —Volwassenen — de Europese monografie sluit gebruik bij kinderen en jongeren uit.
- —Niet in het derde trimester van de zwangerschap. Voor de rest van de zwangerschap en tijdens borstvoeding: eerst overleggen.
- —Bij bloedverdunners eerst overleggen met arts of apotheker — salicylaten en antistollingsmiddelen zijn een bekende combinatie om voorzichtig mee te zijn.
- —Gebruiksduur — Europees wordt voor pijn aan rug of gewrichten maximaal 4 weken aangehouden. Houdt koorts langer dan 3 dagen aan, of hoofdpijn langer dan een dag, dan hoort er een arts bij.
Bronnen
- —Salicis cortex — herbal medicinal product — EMA/HMPCErkende indicaties en hun categorie (traditioneel gebruik versus well-established use), leeftijdsgrens, gebruiksduur en de volledige contra-indicatielijst.
Onderzocht op 2026-08-28. Regelgeving en veiligheidsinformatie kunnen veranderen.