Producten / Thee / Kruiden / Sint-janskruid
Sint-janskruid
Botanische naam: Hypericum perforatum
Traditioneel gebruikt bij
Over deze plant
Een geelbloeiend kruid — het bekendste stemmingskruid uit de westerse kruidentraditie, met een belangrijke kanttekening: het kan met veel geneesmiddelen wisselwerken.
Wat is sint-janskruid?
Sint-janskruid (Hypericum perforatum) is een overblijvend kruid met kenmerkende gele bloemen, die traditioneel rond 24 juni — Sint-Jan — in volle bloei staan; vandaar de naam. Houd je een blad tegen het licht, dan zie je de doorschijnende oliekliertjes die de soortnaam perforatum verklaren. De plant bevat hypericine, hyperforine, flavonoïden en looistoffen, en is een van de meest onderzochte kruiden ter wereld.
Traditioneel gebruik
- —Stemming en emotioneel evenwicht — van oudsher hét westerse kruid voor stemming, zenuwen en een licht neerslachtig gevoel; ook het kruid waar het meeste moderne onderzoek naar is gedaan.
- —Zenuwachtige onrust en spanning — de traditionele context waarin het kruid vaak werd gezet.
- —Uitwendig als rode olie — de bloemen in olie gezet geven een dieprode olie, traditioneel gebruikt op geïrriteerde huid, schaafplekken en gespannen spieren. Dit is een aparte toepassing met een eigen traditie, los van het innemen.
De interacties zijn de kern, niet de kleine lettertjes
Sint-janskruid is het bekendste voorbeeld van een kruid dat gewone geneesmiddelen echt kan beïnvloeden. Het zet lichaamseigen afbraaksystemen aan, en het gevolg is contra-intuïtief: het maakt medicijnen niet sterker, het ruimt ze sneller op — waardoor ze mínder gaan werken. Bij de anticonceptiepil, afweeronderdrukkers, hiv-medicatie, bloedverdunners en bepaalde kankermedicijnen kan dat ernstige gevolgen hebben. Hoe sterk dat effect is hangt af van het hyperforinegehalte, en bij een zelfgemaakte bereiding weet je dat niet.
Veiligheid
- —Niet gebruiken naast voorgeschreven medicatie zonder overleg met arts of apotheker. Dit geldt met nadruk voor de anticonceptiepil, antistollingsmiddelen, antidepressiva, afweeronderdrukkers, hiv-medicatie, digoxine en middelen met een smalle marge tussen werkzame en te lage dosis.
- —Geen vervanging voor behandeling van een depressie. Bij aanhoudende somberheid hoort er professionele hulp bij, niet een kruid in plaats daarvan.
- —Lichtgevoeligheid — sint-janskruid kan de huid gevoeliger maken voor zonlicht, vooral bij een lichte huid en bij hogere doseringen. Bij gebruik felle zon en de zonnebank vermijden.
- —Zwangerschap en borstvoeding — gebruik wordt afgeraden zonder deskundig advies.
- —Niet abrupt stoppen naast medicatie — als de afbraaksystemen weer terugveren, kan de bloedspiegel van een geneesmiddel juist stijgen. Ook het stoppen hoort dus met de apotheek besproken te worden.
Gebruikt in
Bronnen
- —Hyperici herba — herbal medicinal product — EMA/HMPCDe Europese monografie voor sint-janskruid; de herziening was ten tijde van dit onderzoek nog in conceptfase.
- —Understanding drug interactions with St John's wort: impact of hyperforin content — Journal of Pharmacy and PharmacologyHet verband tussen hyperforinegehalte en de mate van enzym- en transporterinductie.
- —Clinical relevance of St. John's wort drug interactions revisited — British Journal of PharmacologyOverzicht van welke geneesmiddelgroepen klinisch relevant beïnvloed worden.
- —Herb–drug interactions with St John's wort: an update on clinical observations — PMC (peer-reviewed)CYP3A4- en P-glycoproteïne-mechanisme en de gedocumenteerde klinische gevolgen.
Onderzocht op 2026-08-28. Regelgeving en veiligheidsinformatie kunnen veranderen.