Wat is salie?
Salie (Salvia officinalis) is een grijsgroene, sterk aromatische struik uit het Middellandse Zeegebied, al sinds de Oudheid een van de belangrijkste kruiden in zowel de keuken als de kruidentraditie — de botanische naam Salvia is afgeleid van het Latijnse "salvare" (redden, genezen).
Traditioneel gebruik
- —Keel en mond — van oudsher gebruikt als thee, gorgeldrank of mondspoeling bij een zere keel en geïrriteerd tandvlees. Dit is lokaal gebruik op slijmvlies, en de best gedocumenteerde toepassing van salie.
- —Transpiratie — traditioneel geassocieerd met het verminderen van overmatig zweten, onder meer rond de overgang.
- —Spijsvertering — een warmend, licht bitter kruid dat van oudsher bij vette gerechten werd gezet.
- —Uitwendig — ook gebruikt als kompres of wassing bij kleine huidirritaties.
Keukenkruid en kruidenmiddel zijn niet hetzelfde
Bij salie bepaalt de hoeveelheid alles. Als smaakmaker in een gerecht is salie al eeuwen onproblematisch. Als geconcentreerd kruidenmiddel ligt dat anders: salie bevat thujon, dat in hogere doses op het zenuwstelsel werkt. Europa houdt voor saliebladpreparaten een maximum van 5 mg thujon per persoon aan, bij hoogstens twee weken gebruik. Voor salie-etherische olie luidde de conclusie dat de voordelen niet tegen de risico’s opwegen. Een blaadje in de ovenschotel en een flesje etherische olie zijn dus twee heel verschillende dingen.
Veiligheid
- —Als kruidenmiddel niet langer dan 2 weken achtereen — dat is de duur die Europees bij saliebladpreparaten wordt aangehouden. Als keukenkruid geldt dit niet.
- —Salie-etherische olie niet innemen — het Europese comité oordeelde dat de risico's daarvan niet opwegen tegen het nut.
- —Niet tijdens zwangerschap of borstvoeding in medicinale hoeveelheden.
- —Niet bij epilepsie of een verhoogde gevoeligheid voor stuipen.
- —Niet bij kinderen in medicinale dosering.
- —Bij een zere keel die langer dan een week aanhoudt, of bij koorts, hoort er een arts bij in plaats van nog een kop thee.
Bronnen
- —Salviae officinalis folium — herbal medicinal product — EMA/HMPCDe Europese monografie voor salieblad en de erkende toepassingsgebieden (mond en keel, huid, spijsvertering).
- —Public statement on the use of herbal medicinal products containing thujone (EMA/HMPC/732886/2010 Rev. 1) — EMA/HMPCDe grens van 5 mg thujon per persoon voor saliebladpreparaten, de maximale gebruiksduur van twee weken, de algemene bovengrens van 6 mg per dag, en het standpunt over salie-etherische olie.
Onderzocht op 2026-08-28. Regelgeving en veiligheidsinformatie kunnen veranderen.