Wat is boerenwormkruid?
Boerenwormkruid (Tanacetum vulgare) is een overblijvend kruid met kenmerkende gele knopvormige bloemen, uit dezelfde familie als bijvoet (Asteraceae). De Nederlandse naam verwijst rechtstreeks naar het traditionele gebruik van de plant. Het is een van de sterkste kruiden uit de Europese traditie, en tegelijk een waarbij de moderne beoordeling het verst van dat traditionele gebruik af is komen te staan.
Traditioneel gebruik
- —Wormdrijvend — de meest uitgesproken historische reputatie van dit kruid: in oudere Europese kruidenboeken werd het gebruikt bij darmwormen. Belangrijk om erbij te weten: juist die toepassing wordt tegenwoordig niet meer aanbevolen, vanwege het thujongehalte. De traditie is echt; de moderne conclusie is een andere.
- —Spijsvertering — daarnaast traditioneel gebruikt als bitter, aromatisch en spijsverteringsondersteunend kruid.
- —Afwerend in huis en tuin — van oudsher ook opgehangen of uitgestrooid tegen insecten, een gebruik dat losstaat van inname.
Thujon — waarom dit kruid apart staat
Boerenwormkruid bevat thujon, dat in hogere doses op het centrale zenuwstelsel werkt en stuipen kan uitlokken. In de etherische olie kan het aandeel zeer hoog oplopen, en het gehalte varieert sterk per plant en bereiding — zonder analyse weet je niet wat je in handen hebt. Europa leidde voor thujon uit kruidenpreparaten een bovengrens van 6 mg per dag af. Dat is de reden dat het klassieke wormdrijvende gebruik tegenwoordig niet meer wordt aanbevolen: de marge is smal en slecht in te schatten.
Veiligheid
- —Niet tijdens zwangerschap of borstvoeding — thujon is om deze reden bij elke sterkte gecontra-indiceerd in de zwangerschap.
- —Niet bij epilepsie of een verhoogde gevoeligheid voor stuipen.
- —Niet bij kinderen.
- —De etherische olie niet innemen — daarin is thujon het sterkst geconcentreerd. Een thee of tinctuur en een etherische olie zijn hier echt niet hetzelfde product.
- —Composietenallergie — boerenwormkruid is een composiet (Asteraceae), net als kamille, arnica en alsem; kruisreactie is mogelijk.
- —Kortdurend en spaarzaam — dit is geen kruid voor dagelijks of langdurig gebruik.
Bronnen
- —Public statement on the use of herbal medicinal products containing thujone (EMA/HMPC/732886/2010 Rev. 1) — EMA/HMPCDe Europese bovengrens van 6 mg thujon per dag uit kruidenpreparaten, de tweewekelijkse gebruiksduur voor alsem en salie, en de vaststelling dat thujon in sterk wisselende hoeveelheden voorkomt in onder meer boerenwormkruid.
- —Tansy (Tanacetum vulgare) — monograph — Herbal RealityTraditioneel gebruik en de hedendaagse professionele terughoudendheid rond de wormdrijvende toepassing.
Onderzocht op 2026-08-28. Regelgeving en veiligheidsinformatie kunnen veranderen.