Wat is bijvoet?
Bijvoet (Artemisia vulgaris) is een sterk aromatisch kruid uit de composietenfamilie (Asteraceae), verwant aan alsem, en heeft een zeer lange geschiedenis in de Europese kruidenleer. Chemisch bevat de plant onder meer flavonoïden, fenolzuren, coumarinen, sesquiterpeenlactonen en vluchtige terpenen. Het is een bitter kruid — dat is geen bijwerking maar de kern van hoe het traditioneel werd ingezet.
Traditioneel gebruik
- —Spijsvertering — van oudsher gebruikt ter ondersteuning van een trage of verstoorde maag-darmwerking. Het bittere karakter is hier de traditionele verklaring: bitterkruiden werden gebruikt om de spijsvertering op gang te helpen.
- —Wormdrijvend — bijvoet heeft een oude reputatie als mild wormdrijvend kruid. Net als bij het verwante boerenwormkruid geldt dat deze toepassing tegenwoordig terughoudender wordt beoordeeld dan de traditie suggereert.
- —Menstruatie — traditioneel geassocieerd met de cyclus, wat meteen verklaart waarom het kruid in de zwangerschap wordt afgeraden.
- —Rituele en culinaire toepassingen — bijvoet is ook een oud keuken- en rookkruid; die gebruiken staan los van de medicinale.
Thujon en waarom het gehalte niet vaststaat
Bijvoet hoort bij de Artemisia-familie, waarin thujon kan voorkomen — een stof die in hogere doses op het zenuwstelsel werkt. Het gehalte varieert sterk per plant, standplaats, oogsttijd en bereiding, dus zonder analyse weet je niet waar je op zit. Voor thujon uit kruidenpreparaten leidde Europa een bovengrens van 6 mg per dag af. Er bestaat geen Europese monografie voor bijvoet zelf; die getallen geven dus vooral de orde van grootte aan waarbinnen voorzichtigheid past.
Veiligheid
- —Niet tijdens zwangerschap of borstvoeding — zowel vanwege thujon als vanwege de traditionele associatie met de menstruatiecyclus.
- —Niet bij epilepsie of een verhoogde gevoeligheid voor stuipen.
- —Niet bij kinderen.
- —Composietenallergie — bijvoet is een composiet (Asteraceae). Bijvoetpollen is bovendien een bekende oorzaak van hooikoorts, en er bestaat kruisreactiviteit met onder meer selderij, wortel en kruiden uit dezelfde familie.
- —Kortdurend gebruiken — een bitter, thujonhoudend kruid is niet bedoeld als dagelijkse thee over lange tijd.
Bronnen
- —Public statement on the use of herbal medicinal products containing thujone (EMA/HMPC/732886/2010 Rev. 1) — EMA/HMPCDe afgeleide bovengrens van 6 mg thujon per dag uit kruidenpreparaten, de grens van 3 mg en twee weken voor alsem, en de vaststelling dat het thujongehalte binnen deze plantengroep sterk wisselt.
- —European Union herbal monograph on Artemisia absinthium L., herba — EMA/HMPCReferentiekader voor het nauwst verwante kruid dat wél een Europese monografie heeft; er bestaat er geen voor Artemisia vulgaris zelf.
Onderzocht op 2026-08-28. Regelgeving en veiligheidsinformatie kunnen veranderen.